ʻIke Laulā e pili ana i ke Kanesa Ake
He maʻi ka maʻi ʻaʻai akepaʻa kahi e hoʻokumu ʻia ai nā hunaola ʻino (maʻi ʻaʻai) i loko o nā ʻiʻo o ke akepaʻa.
ʻO ke akepaʻa kekahi o nā ʻōkana nui loa o ke kino. He ʻelua lobes kona a hoʻopiha i ka ʻaoʻao ʻākau o luna o ka ʻōpū i loko o ka pā iwi ʻaoʻao. ʻEkolu o nā hana koʻikoʻi o ke akepaʻa:
- No ke kānana ʻana i nā mea ʻino mai ke koko i hiki ai ke hoʻoili ʻia mai ke kino ma o ka ʻōpala a me ka mimi.
- No ka hana ʻana i ka bile e kōkua ai i ka hoʻoheheʻe ʻana i nā momona mai ka meaʻai.
- No ka mālama ʻana i ka glycogen (kō), ka mea a ke kino e hoʻohana ai no ka ikehu.
ʻO ka loaʻa ʻana a me ka mālama ʻana i ka maʻi kanesa o ke akepaʻa i ka wā mua e pale aku ai i ka make mai ke kanesa o ke akepaʻa.
ʻO ka loaʻa ʻana o kekahi ʻano maʻi hepatitis hiki ke hana i ka hepatitis a hiki ke alakaʻi i ka maʻi kanesa o ke ake.
ʻO ka maʻi hepatitis ka mea i hoʻoulu pinepine ʻia e ka maʻi hepatitis. ʻO ka hepatitis kahi maʻi e hoʻoulu ai i ka mumū (pehu) o ke ake. ʻO ka hōʻino ʻana i ke ake mai ka hepatitis e mau ana no ka manawa lōʻihi e hiki ke hoʻonui i ka pilikia o ka maʻi kanesa o ke ake.
ʻO ka Hepatitis B (HBV) a me ka hepatitis C (HCV) ʻelua ʻano o ka maʻi hepatitis. Hiki i ka maʻi mau me HBV a i ʻole HCV ke hoʻonui i ka pilikia o ka maʻi kanesa o ke ake.
1. Hepatitis B
Hoʻokumu ʻia ka HBV ma o ka pili ʻana me ke koko, ka semen, a i ʻole kekahi wai kino ʻē aʻe o ke kanaka i loaʻa i ka maʻi HBV. Hiki ke hoʻoili ʻia ka maʻi mai ka makuahine a i ke keiki i ka wā hānau keiki, ma o ka moekolohe, a i ʻole ma o ka kaʻana like ʻana i nā nila i hoʻohana ʻia e hoʻokomo i nā lāʻau lapaʻau. Hiki iā ia ke hana i ka ʻeha o ke akepaʻa (cirrhosis) e alakaʻi ai i ka maʻi kanesa o ke akepaʻa.
2. Hepatitis C
Hoʻokumu ʻia ka HCV ma o ka hoʻopili ʻana me ke koko o kahi kanaka i loaʻa i ka maʻi HCV. Hiki ke laha ka maʻi ma o ka kaʻana like ʻana i nā nila i hoʻohana ʻia e hoʻokomo i nā lāʻau lapaʻau a i ʻole, ʻaʻole pinepine, ma o ka pilina moekolohe. I ka wā ma mua, ua laha pū ʻia i ka wā o ke kahe koko a i ʻole nā hoʻoili ʻana o nā ʻōpū. I kēia lā, hoʻāʻo nā waihona koko i nā koko i hāʻawi ʻia no HCV, kahi e hoʻohaʻahaʻa nui ai i ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi mai nā kahe koko. Hiki iā ia ke hana i ka ʻeha o ke akepaʻa (cirrhosis) e alakaʻi ai i ka maʻi kanesa o ke akepaʻa.
Kāohi ʻana i ke Kanesa Ake
ʻO ka pale ʻana i nā kumu pilikia a me ka hoʻonui ʻana i nā mea pale e kōkua paha i ka pale ʻana i ka maʻi kanesa.
ʻO ka pale ʻana i nā mea pilikia o ka maʻi kanesa e kōkua paha i ka pale ʻana i kekahi mau maʻi kanesa. ʻO nā mea pilikia e pili ana i ka puhipaka, ka momona, a me ka lawa ʻole o ka hoʻoikaika kino. ʻO ka hoʻonui ʻana i nā mea pale e like me ka haʻalele ʻana i ka puhipaka a me ka hoʻoikaika kino e kōkua pū i ka pale ʻana i kekahi mau maʻi kanesa. E kamaʻilio me kāu kauka a i ʻole kekahi loea mālama ola e pili ana i ke ʻano e hoʻemi ai i kou pilikia o ka maʻi kanesa.
ʻO nā maʻi Hepatitis B a me C mau loa he mau mea pilikia ia e alakaʻi ai i ka maʻi kanesa o ke ake.
ʻO ka loaʻa ʻana o ka maʻi hepatitis B mau loa (HBV) a i ʻole ka maʻi hepatitis C mau loa (HCV) e hoʻonui i ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa. ʻOi aku ka kiʻekiʻe o ka pilikia no ka poʻe me ka HBV a me ka HCV, a no ka poʻe i loaʻa nā kumu pilikia ʻē aʻe ma waho aʻe o ka maʻi hepatitis. ʻOi aku ka nui o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa i nā kāne me ka maʻi HBV a i ʻole HCV mau loa ma mua o nā wahine me ka maʻi like.
ʻO ka maʻi HBV mau loa ke kumu nui o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa ma ʻAsia a me ʻApelika. ʻO ka maʻi HCV mau loa ke kumu nui o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa ma ʻAmelika ʻĀkau, ʻEulopa, a me Iapana.
Eia nā mea pilikia ʻē aʻe e hoʻonui ai i ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai akepaʻa:
1. ʻO ka maʻi ʻaʻai
Hoʻonui ʻia ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ke kanesa o ke akepaʻa no ka poʻe i loaʻa i ka cirrhosis, kahi maʻi kahi e pani ʻia ai nā ʻiʻo akepaʻa olakino e nā ʻiʻo ʻeha. Ke ālai nei nā ʻiʻo ʻeha i ke kahe o ke koko ma o ke akepaʻa a pale iā ia mai ka hana ʻana e like me ka mea e pono ai. ʻO ka ʻona lama mau a me nā maʻi hepatitis mau nā kumu maʻamau o ka cirrhosis. ʻOi aku ka nui o ka pilikia o ka poʻe me ka cirrhosis e pili ana i ka HCV i ka loaʻa ʻana o ke kanesa o ke akepaʻa ma mua o ka poʻe me ka cirrhosis e pili ana i ka HBV a i ʻole ka hoʻohana ʻana i ka waiʻona.
2. Ka hoʻohana nui ʻana i ka waiʻona
Hiki i ka hoʻohana nui ʻana i ka waiʻona ke hana i ka cirrhosis, he mea pilikia ia no ka maʻi kanesa o ke ake. Hiki nō hoʻi ke loaʻa ka maʻi kanesa o ke ake i nā mea hoʻohana waiʻona nui i loaʻa ʻole ka cirrhosis. ʻOi aku ka nui o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke ake i nā mea hoʻohana waiʻona nui i loaʻa ʻole ka cirrhosis i nā manawa he ʻumi, ke hoʻohālikelike ʻia me nā mea hoʻohana waiʻona nui i loaʻa ʻole ka cirrhosis.
Ua hōʻike ʻia nā noiʻi he nui aʻe ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai akepaʻa i nā poʻe me ka maʻi HBV a i ʻole HCV e hoʻohana nui ana i ka waiʻona.
3. ʻAflatoxin B1
Hiki ke hoʻonui ʻia ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa ma ka ʻai ʻana i nā meaʻai i loaʻa ka aflatoxin B1 (ka lāʻau make mai kahi fungus e hiki ke ulu ma luna o nā meaʻai, e like me ka kulina a me nā nati, i mālama ʻia ma nā wahi wela a pulu). ʻO ia ka mea maʻamau ma ʻApelika hema o Sahara, ʻAsia Hikina Hema, a me Kina.
4. ʻO ka steatohepatitis ʻaʻohe waiʻona (NASH)
ʻO ka nonalcoholic steatohepatitis (NASH) kahi maʻi e hiki ai ke hoʻoulu i ka ʻeha o ke ake (cirrhosis) e alakaʻi ai i ka maʻi kanesa o ke ake. ʻO ia ke ʻano koʻikoʻi loa o ka maʻi momona o ke akepaʻa nonalcoholic (NAFLD), kahi i loaʻa ai ka nui o ka momona ma ke akepaʻa. I kekahi poʻe, hiki i kēia ke hoʻoulu i ka mumū (pehu ʻana) a me ka hōʻeha ʻana i nā hunaola o ke akepaʻa.
ʻO ka loaʻa ʻana o ka cirrhosis e pili ana i ka NASH e hoʻonui i ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke ake. Ua loaʻa pū kekahi maʻi kanesa o ke ake i nā poʻe me NASH ʻaʻohe cirrhosis.
5. Puhi paka
Ua pili ka puhipaka i kahi pilikia kiʻekiʻe o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa. Piʻi ka pilikia me ka nui o nā paka i puhi ʻia i kēlā me kēia lā a me ka nui o nā makahiki i puhi ai ke kanaka.
6. Nā kūlana ʻē aʻe
Hiki i kekahi mau kūlana lapaʻau a me nā kūlana hoʻoilina kakaʻikahi ke hoʻonui i ka pilikia o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa. ʻO kēia mau kūlana e komo pū me kēia:
- ʻO ka hemochromatosis hoʻoilina (HH) i mālama ʻole ʻia.
- Ka nele o ka Alpha-1 antitrypsin (AAT).
- Ka maʻi mālama glycogen.
- ʻO Porphyria cutanea tarda (PCT).
- Ka maʻi Wilson.
Hiki i nā mea palekana ma lalo nei ke hōʻemi i ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai akepaʻa:
1. Ka lāʻau pale Hepatitis B
Ua hōʻike ʻia ka pale ʻana i ka maʻi HBV (ma ka hoʻopili ʻia ʻana no HBV i ka wā hānau hou) e hoʻemi i ka pilikia o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa i nā keiki. ʻAʻole i ʻike ʻia inā e hoʻemi ana ka hoʻopili ʻia ʻana i ka pilikia o ka maʻi kanesa o ke akepaʻa i nā pākeke.
2. Lapaʻau no ka maʻi hepatitis B mau loa
ʻO nā koho lapaʻau no ka poʻe me ka maʻi HBV mau loa e komo pū me ka interferon a me ka nucleos(t)ide analog (NA) therapy. Hiki i kēia mau lāʻau lapaʻau ke hōʻemi i ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi kanesa o ke ake.
3. Hoʻemi ʻia ka ʻike ʻana i ka aflatoxin B1
ʻO ka hoʻololi ʻana i nā meaʻai i loaʻa ka nui o ka aflatoxin B1 me nā meaʻai i loaʻa ka pae haʻahaʻa o ka lāʻau make hiki ke hōʻemi i ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai akepaʻa.
Puna:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR433423&type=1
Ka manawa hoʻouna: ʻAukake-21-2023